Phù điêu composite là gì? Cách pha chế nhựa composite làm phù điêu A-Z

tranh-phu-dieu-nhua-composite

Điêu khắc nói chung và đắp vẽ phù điêu nói riêng. Là những sản phẩm mang giá trị mỹ thuật và giá trị tinh thần rất lớn đối với con người.

Từ thời xa xưa, các tác phẩm điêu khắc đầu tiên được con người tạo ra với những loại công cụ thô sơ. Và bằng các loại vật liệu phổ biến lúc bấy giờ như đất sét, gỗ, đá,…  Để tạo ra các tác phẩm rất đẹp và độc đáo, mang đậm ý nghĩa.

tranh-phu-dieu-3d-nhua-composite
Tranh phù điêu 3D bằng nhauwj composite dùng để trang trí phòng khách thêm sinh động

Tuy những tác phẩm điêu khắc lúc bấy giờ được tạo ra bằng những công cụ và vật liệu rất thô sơ. Nhưng đã góp phần thể hiện và khắc họa được nền văn hóa, văn minh từ khi ra đời và phát triển. Có những dấu mốc lịch sử mang những nét đặc sắc rất riêng biệt.

bao-gia-phu-dieu-composite

Hơn nữa, những người tạo nên các tác phẩm điêu khắc – chúng tôi gọi là nghệ nhân. Luôn luôn tìm tòi về ý tưởng, nâng cao chất lượng sản phẩm và sự thẩm mỹ.

Chính vì vậy mà ngoài những vật liệu đã quá phổ biến ra. Họ đã dần sáng tạo và sử dụng những loại vật liệu khác như: đồng, vàng, bạc, sắt,…

Và mới đây nhất đó chính là thạch cao, xi măng và composite. Để tạo ra những tác phẩm phù điêu độc đáo và có độ bền rất cao.

tranh-phu-dieu-composite-gia-dong
Nhiều mẫu tranh phù điêu được tạo ra từ nhựa composite

Ở các phần trước, Phù điêu Gia Đạt đã đề cập đến ứng dụng của vật liệu xi măng trong ngành điêu khắc. Còn ở phần này, chúng tôi sẽ giới thiệu đến quý vị vật liệu composite. Loại vật liệu được ứng dụng trong lĩnh vực điêu khắc đang rất được nghệ nhân và khách hàng ưa chuộng.

Phù điêu composite là gì?

Phù điêu composite là những sản phẩm phù điêu tạo ra từ vật liệu composite nền nhựa. Theo các khuôn mẫu được điêu khắc hoặc đúc sẵn. Bằng các nguyên vật liệu xây dựng như xi măng, thạch cao, gỗ, xốp,…

Có nhiều thể loại phù điêu được tạo ra từ nhựa composite. Tiêu biểu như tranh phù điêu composite, phù điêu nhựa composite, tượng nhựa composite,…

gia-tranh-phu-dieu-composite-da-nang
Phù điêu composite giả đồng có giá trị thẩm mỹ cao

Các thành phần tạo nên phù điêu composite

Nhựa làm composite

Nhựa composite chỉ là một dạng của vật liệu composite vì vật liệu composite có nhiều loại khác nhau. Như composite nền giấy, composte nền kim loại, composite nền khoáng chất,… Và nhựa composite là vật liệu composite trên nền nhựa.

Nhựa composite là nhựa thông thường được pha trộn với nhiều chất gia cường. Như sợi thủy tinh, sợi carbon, bột gốm, bột kim loại, …

Có tính chịu nhiệt cao, chống ăn mòn dưới các tác động vật lý, chịu nén, chịu kéo tốt hơn nhựa PVC, PP, PE, ABS.

nhua-lam-composite
Nhựa làm composite phổ biến 3 loại chính gồm polyester resin, epoxy và vinylester

Nhựa composite thường gọi là FRP (viết tắt tên tiếng anh là Fibeglass Reinfored Plastic). Có nghĩa là nhựa cốt sợi thủy tinh.

Có ba loại hóa chất công nghiệp phổ biến được dùng để sản xuất sản phẩm nhựa. Dùng trong công nghiệp lẫn trong đời sống là polyester resin, epoxy, hoặc vinylester.

Trong đó, polyester resin được sử dụng nhiều bởi giá thành phải chăng. Không độc hại (so với epoxy), tách khuôn dễ hơn, chịu nhiệt tốt, chịu hóa chất tốt.

Có thể dùng để sản xuất nhựa thường và nhựa composite. với những kỹ thuật áp dụng sản xuất linh hoạt.

nhua-lam-composite-polyester-resin
Polyester resin thường được sử dụng nhiều trong sản xuất phù điêu composite

Polyester Resin có vai trò là chất liệu chính để liên kết trong nhựa composite. Còn sợi thủy tinh đóng vai trò là chất gia cường.

Lưu ý: Trong quá trình pha chế hay gia công nhựa composite cần phải có biện pháp đảm bảo an toàn. Như đeo khẩu trang, ủng, đeo kính mắt, găng tay, đồ bảo hộ. Khi tiếp xúc, sử dụng và suốt quá trình sản xuất nhựa này. Bởi Polyester Resin ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, gây hại khi tiếp xúc trực tiếp qua da, hít phải hơi sản phẩm.

Ngoài việc tạo hình, tạo khối để phục vụ cho lĩnh vực nghệ thuật, điêu khắc ra. Thì nhựa composite còn được ứng dụng sử dụng rộng rãi trong việc tạo hình, sản xuất hàng loạt dân dụng và các ngành công nghiệp. Như bồn nước composite, vỏ tàu thuyền composite, bồn tắm composite, bể chứa composite,…

ung-dung-nhua-composite
Nhựa composite được sử dụng sản xuất trong các ngành công nghệp lẫn vật dụng đời sống

Vật liệu gia cường

Sử dụng phổ biến trong phù điêu composite là vải sợi thủy tinh (glass fiber) và vải sợi carbon (carbon fiber). Tuy nhiên, vải sợi carbon khá đắt nên giá thành của phù điêu composite sẽ rất cao.

vat-lieu-gia-cuong-vai-soi-thuy-tinh
Dùng vải sợi thủy tinh làm vật liệu cốt trong việc sản xuất nhựa composite

Vải sợi thủy tinh được chia thành 2 loại dệt và không dệt. Sợi thủy tinh có nhược điểm là giòn và dễ nứt gãy nên khi gia công sẽ rụng nhiều sợi li ti mà mắt thường không thấy hết được.

Gây ảnh hưởng đến sức khỏe đặc biệt là mắt, mũi, … nên đeo găng tay, khẩu trang để bảo hộ cơ thể.

Phụ gia gelcoal

Thêm phụ gia Gelcoat nhằm tạo độ sáng bóng, sắc nét cho sản phẩm. Đồng thời giúp hạn chế những vết trầy xướt trong khi sử dụng, vận chuyển hay va chạm.

White-Gelcoat
Gelcoat làm tăng độ sáng bóng, hạn chế trầy xước sản phẩm

Chất xúc tác

MEKP Methyl Ethyl Ketone Peroxide được sử dụng trong đóng rắn composite. Là chất đóng rắn đi kèm với polyester resin.

Thường sử dụng kết hợp với chất xúc tiến Cobalt (chất xúc tiến kim loại). Sẽ giảm được nhiệt độ, thời gian đóng rắn một cách đáng kể và có thể đóng rắn nguội.

Methyl-Ethyl-Ketone-Peroxide
MEKP chất xúc tác giúp đóng rắn composte

Khuôn làm phù điêu composite

Có 2 loại khuôn dùng để đúc phù điêu nhựa composite là khuôn dương bản và khuôn âm bản. Khuôn mẫu được tạo ra bằng nhiều cách khác nhau.

Như in 3D lõi khuôn bằng nhựa (ABS, PLA), gia công CNC (vật liệu nhôm, thép, foam, nhựa, gỗ). Hoặc làm khuôn thủ công bằng phương pháp cắt gọt xốp, dán gỗ, nặn đất sét,…

khuon-3D-lam-phu-dieu-composite
Tạo khuôn mẫu bằng thạch cao

Hướng dẫn pha chế nhựa composite làm phù điêu

Trong việc Pha chế theo tỉ lệ 1:8 – 1:10 (tức là 1 chất đông cứng pha với 8 đến 10 polyester resin, epoxy, hoặc vinylester). Tùy theo nhu cầu gia công cần khô nhanh hay chậm. Tuy nhiên, nhựa đông cứng quá nhanh, không kịp xử lý nên ta cần pha loãng hơn.

Link tải tài liệu cách đúc phù điêu từ A – Z: Tải ngay

Quy trình sản xuất tác phẩm, sản phẩm điêu khắc ứng dụng từ vật liệu composite gồm 5 bước:

  • Lên ý tưởng phác thảo 2D, 3D mẫu sản phẩm
  • Chuyển thể nội dung ý tưởng sản phẩm sang mô hình đất sét
  • Tạo khuôn mẫu sản phẩm
  • Sản xuất sản phẩm
  • Lắt đặt và hoàn thiện bề mặt sản phẩm
duc-tranh-phu-dieu-composite-gia-dong
Sản xuất tranh phù điêu

Cách làm phù điêu composite

  • B1: Chuẩn bị khuôn mẫu phù điêu
  • B2: Để hỗ trợ cho việc tháo khuôn thì ta có thể quét phủ 1 lớp chất chống dính lên trên bề mặt khuôn (có thể dùng dầu nhớt xe máy)
  • B3: Quét phủ lớp phụ gia gelcoal để tạo bề mặt cho sản phẩm
quet-lop-phu-gia-gelcoat
Quét phủ 1 lớp phụ gia cho bề mặt của khuôn mẫu
  • B4: Phủ 1 lớp nhựa polyester lên trên lớp tạo bề mặt, quét đều tay 2 – 3 lớp và chờ khoảng 5 – 10 phút trước khi áp các miếng vải sợi thủy tinh lên mô hình.
quet-1-lop-nhua-composite
Phủ 1 lớp nhựa composite lên bề mặt khuôn, quét đều tay
  • B5: Cắt vải sợi thủy tinh thành các miếng phù hợp và đắp lên mô hình khuôn phù điêu. Trên thị trường có khá nhiều loại với độ dài sợi khác nhau. Tùy theo nhu cầu mà các bạn có thể mua để sử dụng.
phu-soi-thuy-tinh-composite
Cắt vải sợi thủy tinh thành nhiều miếng rồi đắp lên lớp nhựa vừa quét
  • B6: Quét hoặc đổ phủ lớp nhựa composite lên trên các miếng vải thủy tinh, chờ khô lại
phu-them-lop-nhua-composite
Quét lại 1 lớp nhựa composite nữa và chờ khô
  • B7: Tháo dỡ sản phẩm ra khỏi khuôn.
tach-khuon-san-pham-composite
Tách sản phẩm tượng phù điêu composite ra khỏi khuôn mẫu
  • B8: Hoàn thiện phần trang trí bằng phun sơn theo bố cục mẫu phù điêu định sẵn.
trang-tri-tuong-phu-dieu-composite
Quét hoặc phun sơn trang trí hoàn thiện cho tượng composite

Lưu ý quan trọng: Trong quá trình đúc phôi phù điêu composite. Các bạn nên làm ở nơi thoáng, cách ly với trẻ nhỏ hoặc động vật. Thứ nhất là để đảm bảo an toàn sức khỏe. Thứ hai là đảm bảo không tác động lực ảnh hưởng vào khuôn để tránh sai lệch, hư hỏng phôi.

Ưu và nhược điểm của phù điêu composite

Ưu điểm:

  • Mẫu mã đa dạng nhiều chủng loại, dễ dàng trong việc decor riêng theo yêu cầu.
  • Gia công, chế tạo đơn giản, dễ tạo hình, tạo màu, thay đổi và sửa chữa
  • Có khả năng chịu đựng thời tiết, chống lão hóa, chống tia UV cao, cách điện và cách nhiệt tốt.
  • Kháng hóa chất và kháng ăn mòn cao, không gây tốn kém trong bảo quản, không cần phải sơn phủ chống ăn mòn.
  • Tuổi thọ sử dụng cao (thời gian sử dụng dài hơn kim loại, gỗ khoảng 2-3 lần).
tuong-phu-dieu-composite-gia-dong
Giá thành các tượng hay tranh phù điêu sử dụng vật liệu composite đều có giá thành phải chăng

Nhược điểm:

  • Hao tốn nguyên vật liệu bởi chúng khó tái chế, tái sử dụng khi bị hư hỏng trong quá trình sản xuất.
  • Giá thành nguyên vật liệu thô tương đối cao
  • Phương pháp gia công tốn thời gian
  • Chất lượng phù điêu composite có đạt tiêu chuẩn, đẹp sắc nét hay không đều phải phụ thuộc nhiều vào tay nghề và trình độ của công nhân.

tranh-phu-dieu-composite

Video hướng dẫn chi tiết:

Mua nhựa composite ở đâu?

Nhựa composite là một loại hóa chất khá độc hại đối với sức khỏe con người. Chính vì vậy mà nó không được bày bán tràn lan. Mà chỉ có ở các cửa hàng chuyên về sơn, dung môi, hóa chất, phụ gia,… Được cấp giấy phép hành nghề.

Nếu quý vị ở Đà Nẵng, Phù điêu Gia Đạt có thể gợi ý các vị tìm mua ở  các địa chỉ sau:

  • Hóa chất Việt Mỹ: 364 Điện Biên Phủ tại đây có đầy đủ hóa chất công nghiệp, thí nghiệm, phụ gia thực phẩm.
  • Tiệm bán hoá chất: 34 Phan Thanh : Tại đây có rất nhiều loại hoá chất tinh khiết phục vụ cho việc học hoá học[Như KNO3,KCLO3,KMnO4,Fe2O3].
  • Tiệm hoá chất Công Nghiệp: 412 Đường Hùng Vương
  • Cửa Hàng hoá chất Sỹ Liên: 338 Lê Duẩn
  • Cửa Hàng hoá chất Kim Biên: 294 Lê Duẩn
  • Cửa Hàng mua bán hoá chất: 204 Hải Phòng (gần Ga xe lửa Đà Nẵng).

Lời kết

Trên đây là bài viết Phù điêu composite là gì? Hy vọng những kiến thức mà chúng tôi chia sẻ trên đây sẽ giúp các bạn hình dung được cách làm ra các tác phẩm phù điêu từ nhựa composite. Mọi thắc mắc xin vui lòng để dưới comment, chúng tôi sẽ giải đáp sớm nhất. Xin cảm ơn!

Phù điêu composite là gì? Cách pha chế nhựa composite làm phù điêu A-Z
5 (100%) 4 vote[s]

You might like

About the Author: Hồ Tấn Đạt

Với niềm đam mê về lĩnh vực thiết kế, thi công và trang trí cho các công trình nhà ở cũng như tâm linh mang dấu ấn đậm nét Việt xưa. Tôi là Hồ Tấn Đạt - Tác giả tại Phù điêu Gia Đạt. Tôi luôn sẵn sàng chia sẻ và tư vấn những gì tốt nhất, nhằm giúp bạn lựa chọn phong cách xây dựng và trang trí phù hợp cho công trình của mình.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *